Diabetes is één van de meest voorkomende ziektes in Nederland. Een chronische stofwisselingsstoornis waar naar schatting meer dan 1 miljoen mensen in Nederland mee leven. Bij diabetes is er sprake van een te hoog glucosegehalte (suiker) in het bloed. Het glucose is onze energiebron en we krijgen het dagelijks binnen met ons eten. Onder invloed van het hormoon insuline wordt het gelijkmatig verdeeld over al onze lichaamscellen. Ons lichaam houdt de waarden van het glucosegehalte in het bloed binnen bepaalde grenzen, zodat het niet te hoog maar ook niet te laag wordt. Bij diabetes is dit evenwicht verstoord. Dit kan zijn doordat de alvleesklier niet meer genoeg insuline aanmaakt of dat het lichaam ongevoelig is geworden voor de insuline. Er blijft te veel glucose in het bloed en uiteindelijk wordt het uitgeplast in plaats van gebruikt als energie. Hier kunnen bepaalde lichamelijke klachten bij horen zoals: veel plassen, dorst, moeheid, jeuk en onbedoeld afvallen.

Er zijn drie soorten (typen) diabetes te onderscheiden: type 1, type 2 en zwangerschapsdiabetes. Bij type 1 diabetes heeft het lichaam een duidelijk tekort aan insuline. Het is dan nodig dagelijks insuline te spuiten om de bloedglucose op peil te houden. Type 1 diabetes komt meestal op jongere leeftijd voor. Type 1 diabetes is een auto-immuunziekte. Het eigen afweersysteem is de oorzaak, behalve ziektes richt het afweersysteem zich op lichaamseigen cellen. In dit geval vernietigt het de cellen die insuline aanmaken. Over de oorzaak hiervan is nog maar weinig bekend. Bij type 2 diabetes is er sprake van een stoornis in de aanmaak van insuline en zijn de lichaamscellen niet in staat voldoende glucose op te nemen. Dit wordt ook wel insulineongevoeligheid genoemd. Bij type 2 diabetes speelt erfelijkheid een rol maar ook ongezonde voeding, ernstig overgewicht (vooral zichtbaar rond de buik), te weinig lichaamsbeweging en stress. Gezond leven kan type 2 diabetes voorkomen of uitstellen. Naast type 1 en 2 diabetes zijn er ook een aantal minder vaak voorkomende vormen van diabetes, zoals genetische vormen of diabetes veroorzaakt door medicijnen zoals prednison.

Een huisarts kan door middel van een vingerprik en het meten van een druppel bloed vaststellen of u diabetes heeft.

Risico’s en complicaties
Als gevolg van diabetes kunnen er gezondheidsproblemen ontstaan aan ogen, voeten, nieren, hart- en bloedvaten en het zenuwstelsel. Het gezichtsvermogen kan afnemen, wonden genezen minder snel, kans op infecties is groter, nieren kunnen minder goed gaan werken en het gevoel in voeten, benen en armen kan geleidelijk afnemen. Bij langdurig hoge bloedglucose waarden is de kans op het krijgen van deze complicaties groter. De voornaamste oorzaak van overlijden bij diabetes zijn hart- en vaatziekten. Zonder adequate behandeling van diabetes is het sterfterisico vier maal zo groot als bij mensen die geen diabetes hebben.

Mensen die deelnemen aan het Zorgprogramma Diabetes hebben de diagnose diabetes type 2. Patiënten worden via de eigen huisarts aangemeld bij Ketenzorg West-Friesland. De diabeteszorg vindt grotendeels plaats in de eigen huisartsenpraktijk. Als men in de huisartsenpraktijk onder controle is, dan is de huisarts of praktijkondersteuner het aanspreekpunt. Bij het Zorgprogramma diabetes werken de huisartsen nauw samen met Ketenzorg West-Friesland. De patiënten worden centraal door KZWF opgeroepen voor controle oog- en voetonderzoek.
De frequentie van controles bij KZWF wordt per patiënt bepaald op basis van een risicoberekening van uw oogfoto en ligt gemiddeld op 1 keer per 2-3 jaar. Naast het oog- en voetonderzoek wordt er bij KZWF een bloeddruk gemeten een urine bepaling gedaan en bloed afgenomen.

Deze ketenzorg is gebaseerd op de landelijke behandelrichtlijnen op het gebied van diabetes. Hierin wordt de best mogelijke zorg beschreven die zorgverleners patiënten kunnen geven.

Bij het Zorgprogramma Diabetes zijn diverse zorgverleners betrokken. Van huisarts tot diabetesverpleegkundige. Stuk voor stuk specialisten op het eigen vakgebied, die elkaar qua kennis en kunde aanvullen en versterken.
Huisarts en Praktijkondersteuner (POH)

Uw huisarts en praktijkondersteuner zijn uw aanspreekpunt. De huisarts is eindverantwoordelijk voor de medische behandeling. Elke drie maanden komt u op controle bij de praktijkondersteuner. Hierbij worden onder andere uw glucosewaarde, gewicht en bloeddruk gemeten en zo nodig uw voeten gecontroleerd. Tevens wordt er nagegaan of u klachten heeft. De POH informeert de huisarts na elke controle en beantwoordt al uw vragen over diabetes. De POH en huisarts maken samen met u een zorgplan . De controles ondersteunen u bij het zo positief en constructief mogelijk omgaan met diabetes.

Begeleiding en doorverwijzing

Na het stellen van de diagnose meldt de huisarts u aan bij Ketenzorg West-Friesland. Hier werken onder andere onderzoeksassistenten, diabetesverpleegkundigen en diëtisten. Gemiddeld 1 keer per 2-3 jaar ontvangt u van Ketenzorg West-Friesland telefonisch een uitnodiging. U wordt centraal opgeroepen voor controle oog- en voetonderzoek. Tevens wordt uw bloeddruk gemeten, urine bepaling gedaan en bloed afgenomen. Wanneer de datum gemaakt is, ontvangt u automatisch per post een bevestiging en de benodigde informatie.

De praktijkondersteuner of onderzoeksassistent doet jaarlijks de voetcontrole. Zij bespreken met u of verwijzing naar een bij de ketenzorg aangesloten pedicure en/of aangesloten podotherapeut noodzakelijk is. De vergoeding en het aantal behandelingen is afhankelijk van de Sims classificatie met bijbehorend zorgprofiel..