Diabetes is één van de meest voorkomende ziektes in Nederland. Een chronische stofwisselingsstoornis waar naar schatting meer dan 1 miljoen mensen in Nederland mee leven. Bij diabetes is er sprake van een te hoog glucosegehalte (suiker) in het bloed. Het glucose is onze energiebron en we krijgen het dagelijks binnen met ons eten. Onder invloed van het hormoon insuline wordt het gelijkmatig verdeeld over al onze lichaamscellen. Ons lichaam houdt de waarden van het glucosegehalte in het bloed binnen bepaalde grenzen, zodat het niet te hoog maar ook niet te laag wordt. Bij diabetes is dit evenwicht verstoord. Dit kan zijn doordat de alvleesklier niet meer genoeg insuline aanmaakt of dat het lichaam ongevoelig is geworden voor de insuline. Er blijft te veel glucose in het bloed en uiteindelijk wordt het uitgeplast in plaats van gebruikt als energie. Hier kunnen bepaalde lichamelijke klachten bij horen zoals: veel plassen, dorst, moeheid, jeuk en onbedoeld afvallen.

Er zijn drie soorten (typen) diabetes te onderscheiden: type 1, type 2 en zwangerschapsdiabetes. Bij type 1 diabetes heeft het lichaam een duidelijk tekort aan insuline. Het is dan nodig dagelijks insuline te spuiten om de bloedglucose op peil te houden. Type 1 diabetes komt meestal op jongere leeftijd voor. Type 1 diabetes is een auto-immuunziekte. Het eigen afweersysteem is de oorzaak, behalve ziektes richt het afweersysteem zich op lichaamseigen cellen. In dit geval vernietigt het de cellen die insuline aanmaken. Over de oorzaak hiervan is nog maar weinig bekend. Bij type 2 diabetes is er sprake van een stoornis in de aanmaak van insuline en zijn de lichaamscellen niet in staat voldoende glucose op te nemen. Dit wordt ook wel insulineongevoeligheid genoemd. Bij type 2 diabetes speelt erfelijkheid een rol maar ook ongezonde voeding, ernstig overgewicht (vooral zichtbaar rond de buik), te weinig lichaamsbeweging en stress. Gezond leven kan type 2 diabetes voorkomen of uitstellen. Naast type 1 en 2 diabetes zijn er ook een aantal minder vaak voorkomende vormen van diabetes, zoals genetische vormen of diabetes veroorzaakt door medicijnen zoals prednison.

Een huisarts kan door middel van een vingerprik en het meten van een druppel bloed vaststellen of u diabetes heeft.

Risico’s en complicaties
Als gevolg van diabetes kunnen er gezondheidsproblemen ontstaan aan ogen, voeten, nieren, hart- en bloedvaten en het zenuwstelsel. Het gezichtsvermogen kan afnemen, wonden genezen minder snel, kans op infecties is groter, nieren kunnen minder goed gaan werken en het gevoel in voeten, benen en armen kan geleidelijk afnemen. Bij langdurig hoge bloedglucose waarden is de kans op het krijgen van deze complicaties groter. De voornaamste oorzaak van overlijden bij diabetes zijn hart- en vaatziekten. Zonder adequate behandeling van diabetes is het sterfterisico vier maal zo groot als bij mensen die geen diabetes hebben.

Mensen die deelnemen aan het Zorgprogramma Diabetes hebben de diagnose diabetes type 2. Patiënten worden via de eigen huisarts aangemeld bij Ketenzorg West-Friesland. De diabetesketen is bekend onder de naam Diabetes Zorgsysteem West-Friesland, een expertisecentrum voor type 2 diabeteszorg.

Bij het Zorgprogramma diabetes werken de huisartsen nauw samen met het Diabetes Zorgsysteem West-Friesland. Elk jaar ontvangt u van het Diabetes Zorgsysteem telefonisch een uitnodiging voor de jaarlijkse controle op de voor u dichtst bijzijnde locatie. De jaarlijkse controle bestaat altijd uit twee afspraken. Tijdens de eerste afspraak wordt u onderzocht en enkele dagen daarna volgt de tweede afspraak met de diëtist en de diabetesverpleegkundige. Naast de jaarlijkse controle van het Diabetes Zorgsysteem wordt u elke drie maanden door uw eigen huisarts gecontroleerd. Vaak wordt deze controle door de praktijkondersteuner uitgevoerd. Hierbij worden onder andere uw glucosewaarde, gewicht en bloeddruk gemeten en zo nodig uw voeten bekeken. Tevens wordt er nagegaan of u klachten heeft. De controles ondersteunen u bij het zo positief en constructief mogelijk omgaan met diabetes.

Deze ketenzorg is gebaseerd op de landelijke behandelrichtlijnen op het gebied van diabetes. Hierin wordt de best mogelijke zorg beschreven die zorgverleners patiënten kunnen geven.

Bij het Zorgprogramma Diabetes zijn diverse zorgverleners betrokken. Van huisarts tot diabetesverpleegkundige. Stuk voor stuk specialisten op het eigen vakgebied, die elkaar qua kennis en kunde aanvullen en versterken.

Huisarts en Praktijkondersteuner (POH)
Uw huisarts en praktijkondersteuner zijn uw aanspreekpunt. De huisarts is eindverantwoordelijk voor de medische behandeling. Elke drie maanden komt u op controle bij de praktijkondersteuner. Hierbij worden onder andere uw glucosewaarde, gewicht en bloeddruk gemeten en zo nodig uw voeten gecontroleerd. Tevens wordt er nagegaan of u klachten heeft. De POH informeert de huisarts na elke controle en beantwoordt al uw vragen over diabetes. De POH en huisarts maken samen met u een zorgplan . De controles ondersteunen u bij het zo positief en constructief mogelijk omgaan met diabetes.

Begeleiding en doorverwijzing
Na het stellen van de diagnose meldt de huisarts u aan bij het Diabetes Zorgsysteem. Hier werken onder andere onderzoeksassistenten, diabetesverpleegkundigen en diëtisten. Elk jaar ontvangt u van het Diabetes Zorgsysteem telefonisch een uitnodiging voor de jaarlijkse controle op de voor u dichtst bijzijnde locatie. De jaarlijkse controle bestaat  uit twee afspraken. De eerste afspraak met de onderzoeksassistent en enkele dagen daarna de tweede met de diabetesverpleegkundige en de diëtist. De uitslagen van uw eerste bezoek worden gebruikt om een zorgplan op te stellen en u uitleg en advies te geven over onder andere medicatiegebruik, eetgewoonten en leefstijl. Wanneer de data geprikt zijn, ontvangt u automatisch per post een bevestiging en de benodigde informatie.

De diabetesverpleegkundige of onderzoeksassistent doet jaarlijks de voetcontrole. Zij bespreken met u of verwijzing naar een bij de ketenzorg aangesloten pedicure en/of aangesloten podotherapeut noodzakelijk is. De vergoeding en het aantal behandelingen is afhankelijk van de Simm’s classificatie met bijbehorend zorgprofiel. Zie voor meer informatie voetzorg.

Alle informatie over het Zorgprogramma Diabetes is te vinden op de website van het Diabetes Zorgsysteem www.diabeteszorgsysteem.nl